Bu dava dosyası analizinde; “Mavi” ibaresini içeren markalar arasındaki benzerlik ve karıştırılma ihtimali (iltibas) sorununu, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ilgili dava dosyası üzerinden incelemekteyim. Bu örnek çalışma da, yüksek tanınmışlığa sahip markaların serileri ile müvekkil şirketin yeni bir başvurusu arasındaki görsel, işitsel ve anlamsal benzerliklerin tüketicide yarattığı algıyı, dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ışığında analiz edilmiştir.
- GİRİŞ
Marka tescil süreçlerinde en sık karşılaştığımız engellerden biri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 6/1 maddesinde düzenlenen “karıştırılma ihtimali”dir. Bir markanın, önceki tarihli bir marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma riski taşıması, tescil talebinin reddini gerektirmektedir. Bu makalede, “mavi arabuluculuk merkezi” ibareli başvuru ile tanınmış “MAVİ” markaları arasındaki uyuşmazlık tarafımdan ele alınmıştır.
- TARAFLARIN İDDİALARI VE UYUŞMAZLIK KONUSU
“mavi arabuluculuk merkezi” ibaresinin tescili için başvuruda bulunulmuş, ancak bu başvuru Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından, davalı Mavi Giyim San. ve Tic. A.Ş.’nin önceki tarihli markalarıyla benzer olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.
İddialarımız: tarafımızca; başvurunun sadece “mavi” sözcüğünden oluşmadığı, faaliyet alanının münhasıran “arabuluculuk merkezi” olduğu ve tanınmış marka ile herhangi bir iltibas riskinin bulunmadığıdır.
Davalı İddiası ise, “MAVİ” markasının yüksek düzeyde tanınmış olduğunu, başvurudaki “arabuluculuk merkezi” ibaresinin tanımlayıcı ve tali bir unsur olduğunu, esas unsurun “mavi” olduğunu ve markanın bir “marka serisi” olarak algılanabileceğidir.
- HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE EMTİA BENZERLİĞİ
Markalar arasında iltibas değerlendirmesinin ilk koşulu, kapsamlarındaki mal veya hizmetlerin (emtiaların) aynı veya benzer olmasıdır. Doktrin ve yargı kararları uyarınca, Nice Sınıflandırması’ndaki numaralandırma tek başına belirleyici değildir.
İnceleme konusu olayda, müvekkilimin başvurusu münhasıran sınıfları kapsarken; davalının markaları 01’den 45’e kadar neredeyse tüm sınıflarda koruma altındadır. Yapılan incelemede, her iki tarafın markaları arasında aynı veya benzer türde emtia ilişkisinin mevcut olduğu da tespit edilmiştir.
- İŞARETLERİN BENZERLİĞİ VE TÜKETİCİ ALGISI
Bilirkişi heyeti, markaların “nihai algısı” üzerinde durmuştur. Her ne kadar her iki markada da “mavi” ibaresi ortak olsa da, bu ibarenin bir renk adı olması nedeniyle tüketici zihninde yarattığı çağrışımın niteliği önem arz etmektedir.
Ayırt Edicilik: Taraf markaları karşılaştırıldığında, tüketici nezdinde “mavi” ibaresinden kaynaklı bir çağrışım oluşsa bile, bu durumun öncelikle ibarenin bir renk adı olmasından kaynaklandığı değerlendirilmiştir.
İlişkilendirilme İhtimali: Heyet, tüketicilerin bu iki markayı farklı iktisadi kaynaklara ait ayrı markalar olarak algılayabileceği ve markaların bir bütün olarak “ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimaline” yol açacak bir benzerlik taşımadıkları sonucuna varmıştır.
- SONUÇ
Kesinleşen bu karar ile, “Mavi” gibi jenerik nitelik taşıyan veya renk bildiren ibarelerin, farklı emtia içerikleri ile markalarda ortak kullanımının, Tanınmış Marka bazında, her durumda iltibasa yol açmayacağını açıkça ortaya konulmuştur.
SMK m. 6/1 kapsamında yaptığımız değerlendirmede, markaların bütünsel etkisinin ve tüketicinin ayırt etme kapasitesinin, salt kelime benzerliğinin önüne geçebileceği bir kez daha vurgulanmıştır.